Bruniaceae

Berzelia lanuginosa

Vlei-kolkol, vleiknoppiesbos

Die genus Berzelia, is vernoem na hertog Jacob J. Berzelius, ’n Sweedse chemikus, dokter en vassteller van die simbole vir die chemiese elemente. Die spesienaam, lanuginosa is afgelei uit Latyn lanuginosus = wollerig en verwys na die donserige voorkoms van die blomkoppe.

Beskrywing

Immergroen struik wat uitsprei met slanke vertakkende stamme tot 2 m hoog. Die klein smal blare is diggepak in kronkels om die stamme. Wit tot roomkleurige blomkoppe, ongeveer 7 mm in deursnit, verskyn in trosse aan die punte van kort stingels met kenmerkende rooipers basisse. Die rooipers blomstingels help om lanuginosa te onderskei van die soortgelyke Berzelius alopecuroides wat in die veld na deeglike inspeksie van die blomme van mekaar onderskei kan word. Na blomtyd bly sit die groen tot rooi saadknoppe vir ’n jaar of twee op die plant.

Blomtyd

Sep, Okt, Nov, Des

Blomkleur

Wit

Bewaringstatus

Lae risiko

Bedreigings

Veilig.

Habitat en gebied

Berzelia lanuginosa kom wydverspreid voor in vogtige sanderige vlaktes en berghange in die Wes-Kaap van Clanwilliam (Gifberg) in die noordweste tot Bredasdorp in die suidweste.

Vind hierdie spesie by:

2, 3, 4, 5, 6, 7, 9, 10, 11, 12

Meer oor

Berzelia lanuginosa

Ekologie

Bestuiwing hoofsaaklik deur bye, vlieë en kruipende insekte. Kan van saad gekweek word en minder suksesvol van steggies.

Deel van die genus

Berzelia

Bruniaceae

Bruniaceae is ’n familie wat net in Suid-Afrika voorkom, die meeste in die Kaapse blomstreek en een spesie in KZN. Al die spesies in die familie het klein, harde, erikoïede blare wat hulle in staat stel om die warm, droë somers van die streek te oorleef. Die blomkoppe is digte trosse met tot 400 individuele blommetjies saamgepak in bolvormige bloeiwyses. In die Kleinmond-omgewing is daar drie genera, Berzelia, Brunia en Staavia.

Ander spesies in hierdie familie:

Staavia radiata

’n Ronderige struikie, 60 – 90 cm. Die groen blare is smal, naaldvormig en 4 – 7 mm lank. Jong takkies en blaartjies is bedek met fyn haartjies. Ouer takke is houtagtig. Die wit tot liggeel skutblare wat uitsprei rondom die pienk diggepakte buisvormige blommetjies laat die 30 – 50 mm blomkoppe soos magrietjies lyk. Die blomme verskyn aan die punte van die stamme. Die hoofstam is houtagtig en verskuil onder die grond. Die plant is dus redelik brandbestand en herspruit weer vinnig na brandskade. Dit lyk asof dit “vir altyd” blom omdat die wit skutblare oorbly lank nadat die blomme reeds dood is, vandaar die volksnaam.

Brunia paleacea

Digte ronde struik met baie vertakkings tot 1 m hoog. Smal driehoekige, bykans haarlose blare, buig inwaards, sit styf teen die stingel en is 3 – 6 mm lank. Brandbestand, herspruit vanuit ondergrondse stamvoet. Roomkleurige blomme, elkeen geset in ’n blomkrans van opsigtelike smal wit tot pienk skutblare tot 7 mm in deursnee. Verskyn in trosse op die punte van stingels wat uit die hoofstam vertak.

Brunia noduliflora

’n Ronderige immergroen struik tussen 0.6 en 1.5 m hoog. Die takkies is bedek met fyn haartjies en 2 – 3 mm naaldagtige blare wat diggepak plat teen die takkies lê. Die wit, welriekende, bolvormige blomkoppe (10 mm deursnit) verskyn kort na die eerste winterreëns in trosse op die punte van takke wat van verskillende plekke op die stamme uitspruit. Na blomtyd val die blomme af en laat die grysbruin vruggies agter wat vir ’n paar jaar op die bos kan bly. Die plant is brandbestand omdat dit na brandskade herspruit uit die ondergrondse houtagtige stamvoet.